Energievoorziening

Iedereen heeft het wel eens zien schitteren boven het spoor: de bovenleiding! Dit is een opvallend en beeldbepalend onderdeel van een spoorlijn. Ze leveren de elektriciteit die nodig is om treinen te laten rijden. Echter is het vakgebied Energievoorziening veel breder dan dat. Het richt zich op het leveren, beheren en onderhouden van de elektrische energie die nodig is om treinen te laten rijden en de spoorinfrastructuur van stroom te voorzien.

Elektriciteit voor treinen

Het merendeel van de treinen heeft elektriciteit nodig om te rijden. Deze energie bereikt de trein via een netwerk van bovenleidingen en onderstations (elektriciteitshuisjes) langs het spoor. Daarnaast leveren de hoogspanningsinstallaties, die de bovenleiding onder spanning houden, ook elektriciteit voor installaties zoals treinbeveiliging, wissels en tunnelinstallaties.

Onderstations: het beginpunt

Het begint allemaal bij onderstations: elektrische installaties die de bovenleiding onder spanning zetten. Op de rijdraad staat een spanning van 1500 Volt, vergelijk dat maar eens met de 230 Volt van een stopcontact! Via een stroomafnemer op de trein wordt de stroom van bovenleiding naar de motor geleidt, waarmee deze tot 140 kilometer per uur kan rijden.

Binnen deze discipline wordt gewerkt met verschillende componenten voor zowel hoog- als laagspanningsvoedingen. Hierbij gaat het om spanningen van 10kV en 1500/1800V. Daarnaast zijn langs de baanvakken spanningen van 3kV voor de treinbeveiliging. Deze voorzien onder andere de relaiskasten van stroom, die essentieel zijn voor systemen binnen de discipline Seinwezen. Kortom bij Energievoorziening zorgen ze ervoor dat alle elektrische installaties op en rond het spoor continu van stroom worden voorzien.

Storingen

Storingen in de energievoorziening komen gelukkig niet vaak voor, maar zodra een storing optreedt heeft dit vaak grote gevolgen. Denk bijvoorbeeld aan een kapotte bovenleiding of stroomuitval op een druk station. Dit leidt vaak tot langdurige storingen met grote gevolgen voor de treindienst. Het is daarom belangrijk om zulke storingen te voorkomen.

Nauwgezette monitoring

Het voorkomen van storingen is onder andere mogelijk met nauwgezette monitoring. Door zorgvuldig onderhoud en regelmatige inspecties kunnen veel storingen worden voorkomen of voorspelbaar worden gemaakt. Het onderhoud van energievoorzieningssystemen bestaat daarom grotendeels uit het uitvoeren van inspecties en metingen.

Met de resultaten van inspecties en metingen kunnen tijdig de benodigde maatregelen worden genomen. Onderdelen worden daardoor niet onnodig vervangen, maar wel op tijd om storingen te voorkomen. Zo blijft de energievoorziening haar bijdrage leveren aan een optimale beschikbaarheid van het spoor.