Kunstwerken
Een spoorlijn kruist talloze wegen, wateren en andere obstakels. Om deze verbindingen mogelijk te maken, zijn indrukwekkende civiele constructies nodig: kunstwerken. In de civiele techniek verwijst de term kunstwerk naar bouwwerken zoals spoorbruggen, viaducten, tunnels, fly-overs en duikers. Deze robuuste constructies lijken gebouwd voor de eeuwigheid. Ze overspannen brede rivieren, voeren wegen over het spoor en trotseren dagelijks weer en wind. Maar schijn bedriegt: ook kunstwerken hebben onderhoud nodig. Want zelfs het sterkste beton kan scheuren, en zelfs de meest solide brug slijt met de tijd.
Wat zijn Kunstwerken?
Binnen het spoor is kunstwerken een verzamelnaam voor alle objecten die spoor of weg kruisen. Denk aan:
Vaste stalen en beweegbare spoorbruggen
Betonnen kunstwerken
Tunnels en onderdoorgangen
Viaducten en duikers
Keerwanden en geluidschermen
Railgebonden gebouwen en blusvoorzieningen
Waterinstallaties, tankplaten, gemaaltjes
Vluchtdeuren en voetgangersbruggen
Alle ondersteunende constructies die overblijven
Kortom: alles wat het spoor kruist of draagt, valt onder dit techniekveld. Binnen de huidige gebieden gaat het om zo’n 200 kunstwerken, waaronder 17 beweegbare bruggen.
Belang voor het spoor
Kunstwerken zijn essentieel voor de veiligheid en continuïteit van het treinverkeer. Ze verbinden knooppunten, overspannen vaarwegen en verkeersaders, en zorgen ervoor dat treinen veilig en efficiënt hun route kunnen volgen. Sommige bruggen zijn wel 1,5 kilometer lang en moeten scheepvaart vrije doorgang bieden. Deze constructies vormen een cruciale schakel in het spoorwegnet.
Proces en onderhoud
Het werk aan kunstwerken is allesbehalve standaard. Het is een technisch uitdagend vakgebied waarin geen dag hetzelfde is. Van inspecties op grote hoogte tot het nauwkeurig afstellen van bewegende onderdelen: je werkt aan indrukwekkende constructies die letterlijk het spoor dragen.
Inspectie: Ongeveer 80% van de inspecties gebeurt visueel, vaak met speciale inspectiewagens. Elk detail telt: haarscheurtjes, corrosie, scheuren in het beton of verf die begint te bladderen. Alles wordt nauwkeurig bekeken en vastgelegd. Bij trajecten met zwaar goederenvervoer zijn extra inspecties vereist, afhankelijk van belasting en gebruik.
Onderhoud: Goed onderhoud is cruciaal. Bij vaste objecten gaat het onder andere om het reinigen van landhoofden, het vervangen van bouten, het herstellen van voegwerk en het waarborgen van een goede waterafvoer. Ook de bevestiging van dwarsliggers op bruggen vereist precisie en vakmanschap. Bij beweegbare objecten komt daar nog specialistisch werk bij kijken, zoals het smeren van ophaalkabels en hefcilinders, en het controleren van reminrichtingen en veerbuffers. Daarnaast worden de elektrische installaties grondig geïnspecteerd. Onderdelen zoals PLC’s, gelijkstroommotoren en frequentieregelaars worden indien nodig vervangen om de betrouwbaarheid van het systeem te garanderen.
Risico’s bij achterstallig onderhoud
Zonder tijdige inspectie en onderhoud kunnen kunstwerken falen. Dat betekent dat de veilige berijdbaarheid en beschikbaarheid van het spoor niet meer gegarandeerd zijn. En dat heeft directe impact op reizigers, goederenvervoer en de infrastructuur als geheel.
Sommige kunstwerken zijn al meer dan een eeuw oud. Die worden met zorg in stand gehouden, vaak met speciale technieken en materialen. Andere zijn toe aan vernieuwing en maken plaats voor moderne constructies die voldoen aan de eisen van vandaag én morgen.
Werken aan kunstwerken: uniek en uitdagend
Elk object is maatwerk, en vraagt om creativiteit, verantwoordelijkheid en technisch inzicht. Je komt op bijzondere plekken: van stadscentra tot natuurgebieden, van gelijkvloers tot 63 meter hoogte op een hefbrug.
Kunstwerken in beeld
Hefbrug, over de Oude Maas
Hefbrug, Gouda
Natuurbrug, Vilsteren
Hefbrug, de Dubbele Wiericke
Draaibrug, de Galgenwater
29 Relevante vacatures
Bij ons ben je verzekerd van een stabiele werkgever, een informele werkomgeving, fijne ontwikkelmogelijkheden en een ruim pakket aan arbeidsvoorwaarden!
